محمد مهدى ملايرى
67
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
بدينگونه به عربى و فارسى تكرار مىشد : مجلّة فصليّة فى الثقافتين العربية و الفارسية و تفاعلهما ( مجلّهاى فصلى در دو فرهنگ ايرانى و عربى و تأثير آنها در يكديگر ) و در طى نه سالى كه بىوقفه انتشار يافت همچنان به اين هدف پاىبند ماند . انتشار آن مجلّه باعث گرديد تا بتدريج بر علاقهمندان به آن مباحث افزوده شود ، و استادان و محققان بيشترى از دانشگاهها و مراكز علمى مختلف به بحث و بررسى در زمينههاى مشترك و نشر آنها در آن مجله راغب شوند ، و سالبهسال استقبال بيشترى از آن به عمل آيد و قلمرو مباحث آن گستردهتر گردد ، آنچنانكه دورهء نه سالهء آن كه جمعا در بيش از 3500 صفحه انتشار يافت هم نمودارى از پيشرفت كمّى و كيفى آن مباحث و هم مجموعهء نسبتا جامعى از مطالعات مشترك فارسى - عربى گرديد . و آنچه به اجمال دربارهء آن مىتوان گفت اين است كه آن مجلّه تحقيقات مربوط به پيوستگيهاى فرهنگى فارسى و عربى و از خلال آنها تحقيقات مربوط به تاريخ و فرهنگ ايران را در همان دوران پيوستگى چندين گام به جلو برد و بسيارى از مسائل ناشناخته يا فراموششدهء تاريخ آن دوران را از محاق جهل و فراموشى به دائرهء بحث و بررسى كشاند . براى اينكه نمونهاى از داوريهاى صاحبنظران دربارهء اين مجلّه و هدفهاى آن در دست باشد مقدّمهء استاد فؤاد افرام بستانى رئيس دانشگاه لبنان ، كه خود از علماى بنام جهان عرب است ، بر شمارهء مخصوص اين مجلّه كه در معرّفى مذاهب روحى و فلسفى قديم شرق و شامل چندين تحقيق ارزندهء علمى بود ، در آن قسمت كه به اين مجلّه و ارزيابى خدمات علمى آن بازمىگردد در اينجا نقل مىشود . وى پس از وصفى اجمالى از محتواى آن شماره چنين مىنويسد : « براى دانشگاه لبنان موجب بسى خرسندى است كه كرسى زبان و ادبيّات فارسى در اين دانشگاه با چنين كوشش و دقّت و بهوسيلهء انتشارات و تحقيقات خود و بهخصوص اين مجلّه « الدراسات الادبية » كه